สาเหตุอะไรที่ทำให้ชนเผ่าเผ่าฮานี ต้องอพยพจากทางเหนือมาอยู่ทางใต้ พี่ที่เป็นอาข่าเล่าให้ฟังว่า  น่าจะมีสาเหตุ มาจาก การสงคราม และการเปลี่ยนถิ่นฐานที่อยู่ใหม่ๆเพื่อดำรงวิถีชีวิต  มีหลักฐานอ้างอิงว่า พวกเขาอพยพมาจากสถานที่ที่หนึ่ง ที่มีชื่อว่า  “ย้อ มา อา เมย” แต่ไม่สามารถระบุสถานที่นี้ได้ว่า  อยู่แห่งที่ไหน ส่วนไหนของประเทศจีน เพราะสมัยก่อนไม่มีเครื่องมือต่างๆที่จะสามารถระบุไว้ได้  เช่น ไม่มีแผนที่  ไมได้เขียนลงในหนังสือ  หรือ บันทึกลงในแผ่นหินแผ่นศิลา เป็นต้น

ชนเผ่าเผ่าฮานี มาจากทาง ภาคตะวันตกเฉียงเหนือ ลงมาที่ 四川 “ซื่อ ซัว” จากมลฑลนี้ ลงมาอยู่ที่ มลฑลยูนาน “偌玛阿美” “ย้อ มา อา เมย”  ชาวฮานี เชื่อว่า ต้นกำเกิดของเผ่า มาจาก “偌玛阿美” “ย้อ มา อา เมย”  มาเป็น ชนเผ่าเผ่าฮานี เพราะสมัยก่อนความเจริญไม่เท่าสมัยนี้ จึงทำให้หลักฐานไม่ชัดเจน เพียงแต่มีการเล่าขานกันมา และได้เรียกเผ่าตนเองว่า ฮานีจู ชนเผ่าเผ่าฮานี

มีการอ้างอิง รูปหน้ากากคน มีหลักฐานอะไรที่พิสูจน์ได้ ว่า ชนเผ่าฮานีเป็นผู้สร้าง  พี่อาข่าก็บอกว่า มี  3 เหตุผลด้วยกัน

1. ภาษาของชนเผ่าฮานี ยังมีรักษาไว้อยู่ และคำศัพท์ของชนเผ่ายังมีการใช้อยู่ ซึ่งมีความสอดคล้องกับรูปหน้ากากเหล่านี้

2. เวลาคนฮานีจากโลกนี้ไป ต้องส่งวิญญาณกลับไปสู่ต้นกำเนิดหรือที่บรรพบุรุษอยู่ เช่น สถานที่ที่เรียก ว่า  ”偌玛阿美” “ย้อ มา อา เมย”  สถานที่นี่ชาวฮานีพูดถึงบ่อยๆ ฉะนั้นทุกคนที่ตายต้องส่งเขากลับตามเส้นทางสายบรรพบุรุษทางตอนเหนือ ” เปย ฟาง” คือ การส่งวิญญาณกลับสู้ต้นกำเนิด

3. ไม่เห็นพี่แก่พูดถึง

เวลาทำพิธีกรรมในงานศพ ก็ต้องเชิญ “พิมา”  pir ma เพื่อจะส่งวิญญาณกลับไป  มาจากไหนก็ส่งกลับไปที่นั้น ตามเส้นทางต้นทางที่จากมา ทำแบบนี้วิญญาณจึงจะสงบ  พูดง่ายๆ คือเวลาคนหนึ่งตายต้องทบทวนทุกอย่างของบุคคลนั้นใหม่อีกครั้ง เช่น สถานที่เคยไป ซึ่งเป็นความรู้ที่อยู่ในใจของชาวฮานี

มีการอธิบายสัญลักษ์และลวดลายการปักเย็บต่างๆบนหมวกไว้ ซึ่งเป็นการแสดงให้เห็นถึงวิถีการดำรงชีวิตของชนเผ่าฮานีในสมัยก่อน มีการเเบ่งระดับผู้คนเป็น 3 ระดับ ซึ่งพี่แกก็ชี้ หมวกส่วนหัว ส่วนกลาง และส่วนท้าย ส่วนหัว หมายถึง ระดับสามัญชน ส่วนกลาง และ ท้าย หมายถึง ระดับผู้มีบรรดาศักดิ์

ลวดลายรอยปักต่างๆที่อยู่บนหมวก มีรูปร่างหลากหลายรูปแบบ เป็นการแสดงให้เห็นถึงเส้นทางการเดินมาของชาวฮานี เป็นการเดินทางข้ามน้ำ  ข้ามทะเลจากที่หนึ่งไปยังอีกที่หนึ่ง ดังนั้น เส้นทางการเดินทางของชเผ่าฮานีได้ถูกบันทึกจารึกลงใว้ในหมวก จะเห็นได้ว่าเมื่อชนเผ่าอาข่าคนใดคนหนึ่งที่ตายไปจะถูกสวมหมวกไว้ ทั้งนี้เพื่อจะได้ส่งกลับไปยังที่จากมาได้ถูกต้อง

青铜神树 “ชิน โถน เซิน ซู่”  ต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์ที่เป็นประวัติศาสตร์ของชาวฮานี  เมื่อก่อนปฏิทิน จัทระคติของชาวฮานี มี 10 เดือน หนึ่งปีมี 360 วัน หนึ่งเดือนมี 36 วัน 10 เดือนมี 365 วัน  ที่เหลือ 5  วัน เป็นปีใหม่ของชาวฮานี นั่นเอง 1 ปีมี 10 เดือนของชาวฮานีนั้นถือได้ว่าเป็นปฏิทินที่แม่นยำ  จึงบ่งบอกได้ว่า ชาวฮานีมาจากทางเหนือของประเทศจีน รวมทั้งมีประวัติศาสตร์ที่ยาวนาน

และ 青铜神树. “ชิน โถน เซิน ซู่” ต้นไม้แห่งการสื่อถึงการเชื่อมต่อกับบรรพบุรุษ ต้นนี้มีความสูง 4 เมตร และมีการแกะสลักเป็นสัญลักษ์ต่างๆเอาไว้ สัญลักษณ์หลายอย่างเข้าใจได้ไม่หมด เพราะมีการวาดที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะไว้ ตรงจุดนี้ชาวจีนเองยังไม่เคยพบมาก่อน เช่น รูปมังกรที่แกะสลักไว้ที่คอของมังกร มีปีก ในประวัติศาสตร์มังกรจีนนั้นไม่มีปีกที่คอ สัญลักษณ์นี้ก็ถือได้ว่า เป็นการเเสดงออกถึงเอกลักษณ์เฉพาะของคนกลุ่มๆหนึ่ง สิ่งเหล่านี้ในชนเผ่าชาวจีนก็ไม่มี

ประวัติศาสตร์ของชาวฮานีนั้นเกิดขึ้นมาจาก วัน เดือน ปี ซึ่งเป็นต้นไม้ต้นหนึ่ง โดยได้พูดถึงในนิทานชาวฮานี เอาไว้ มีผู้หญิงคนหนึ่ง ขณะที่เขาเดินผ่านทุ่งนา ได้เอาต้นไม้นี้เสียบปักไว้ที่ในทุ่งนา ทันใดนั้นต้นไม้ก็โตขึ้นทะลุยังท้องฟ้า จากนั้นบนต้นไม้ก็มี วัน เกิดขึ้น และโคนต้นที่ถูกตัด กลายเป็น ปี และแล้วเกิดเป็น วัน เดือน และปี ในท้ายสุด

ตามตำนานต้นไม้นี้ก็เป็นบ่อเกิดหลายๆอย่างของชาวฮานี เป็นต้นไม้ที่มีประวัติศาสตร์ เช่น ดิน ฟ้า วัน เดือน ปี  ก็เกิดขึ้นมาจากต้นไม้นี้ ชาวฮานีจึงเคารพกราบไหว้ต้นไม้ศักดิ์สิทธิ์นี้ ซึ่งก็มีรูปสัตว์ต่างๆอยู่บนต้นไม้ เช่น นก ซึ่งชาวฮานี เชื่อว่า เป็นต้นไม้แห่ง “พระเจ้า” ของเขา