เรื่องราวมิดะและลานสาวกอดกลายเป็นประเด็นที่ได้รับความสนใจจากสื่อต่างๆไม่ว่าจะเป็นสื่อสิ่งพิมพ์โทรทัศน์รวมไปถึงสื่อออนไลน์ซึ่งเป็นสื่อที่ได้รับความนิยมและเป็นสื่อที่มีอิทธิพลกับคนในยุคปัจจุบันที่สามารถสร้างคนให้เป็นฮีโร่ได้ในระยะเวลาอันรวดเร็ว ขณะเดียวกันก็สามารถที่จะทำลายให้แทบอยู่ในสังคมไม่ได้

การที่มิดะและลานสาวกอดเผยแพร่อยู่ในโลกออนไลน์ แน่นอนว่าชนเผ่าอาข่าได้รับผลกระทบอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ เนื่องจากผู้เสพข้อมูลออนไลน์ส่วนใหญ่เชื่อว่ามิดะและลานสาวกอดมีจริงเข้ามาดูข้อมูลที่บิดเบือนและกระจายข่าวต่อไปเรื่อยๆจนส่งผลให้ภาพลักษณ์ของชนเผ่าอาข่าเป็นชนกลุ่มน้อยที่มีวัฒนธรรมประหลาดพิสดาร และแหวกแนวไปจากมาตรฐานของสังคม ทำให้สังคมภายนอกเกิดความสับสนและเข้าใจผิดว่ามิดะเป็นตำแหน่งแม่ครูที่สอนเพศศึกษาและเข้าใจว่าลานวัฒนธรรมคือสถานที่ซึ่งไปกอดและพลอดรักกัน

การรับรู้ในสองประเด็นดังกล่าวอย่างซ้ำๆทำให้คนทั่วไปเข้าใจว่าเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมและประเพณีที่เป็นเอกลักษณ์ซึ่งถือปฏิบัติกันมาตั้งแต่อดีต ทั้งๆที่สิ่งเหล่านี้ไม่เคยมีในประวัติศาสตร์ของคนอาข่า ไม่เป็นความจริง ไม่มีแม้แต่นิทาน เรื่องเล่า หรือ คำพังเพย

ความเข้าใจผิดดังกล่าวนี้ไม่เพียงแต่ส่งผลเสียหายกับหมี่ดะหรือหญิงสาวชาวอาข่าเท่านั้นแต่รวมไปถึงทุกๆคนที่เกิดเป็นคนอาข่าซึ่งสามารถสรุปผลกระทบที่ได้รับจากกรณีมิดะและลานสาวกอดได้ดังนี้คือ

1.มีผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตของคนอาข่า

2.มีผลกระทบต่อทางด้านจิตใจของคนอาข่า

3.มีผลกระทบต่อความสัมพันธ์ระหว่างคนอาข่าและคนภายนอก

1.มีผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตของคนอาข่า

การรับรู้ข้อมูลที่บิดเบือนและไม่สอดคล้องกับความเป็นจริงกระตุ้นให้ผู้รับสารหรือผู้เสพข้อมูลมิดะและลานสาวกอดนั้นมีความปรารถนาที่อยากจะไปตามหามิดะ อยากไปสัมผัสค้นหาประเพณีลี้ลับประหลาดด้วยตนเอง มีความตั้งใจที่เสาะหาความจริงว่าในยุคปัจจุบันนี้ยังมีมิดะอยู่หรือไม่ อยากพิสูจน์ว่ามิดะจะสวยงามเหมือนที่จินตนาการและสมคำร่ำลือกันหรือเปล่า?

นอกจากคำพูดที่แสดงความต้องการไปตามหามิดะผ่านบนโลกออนไลน์แล้ว ยังพบว่ามีคนจากในเมืองขึ้นไปตามหามิดะจริงๆ ซึ่งเยาวชนอาข่าประสบกับตนเอง นิสิตมหาวิทยาลัยแม่ฟ้าหลวงเล่าให้ฟังว่าเมื่อครั้งที่เป็นเด็กมีนักท่องเที่ยวขึ้นไปที่หมู่บ้านและถามว่านี่หมู่บ้านอาข่าใช่ไหม ทันใดที่เธอตอบว่า ใช่  นักท่องเที่ยวก็ถามต่อว่า มีมิดะ ไหม เธอตอบด้วยความมั่นใจกลับไปอีกว่ามี! เยอะด้วยเพราะเธอเข้าใจว่านักท่องเที่ยวหมายถึงหมี่ดะซึ่งแปลว่าหญิงสาวในขณะที่กลุ่มนักท่องเที่ยวตีความแตกต่างกันคือมาตามหามิดะที่เป็นแม่ครูสอนเรื่องเพศกับชายหนุ่มก่อนแต่งงาน

อาข่าที่เข้ามาใช้ชีวิตในเมืองล้วนถูกตั้งคำถามเกี่ยวกับมิดะและลานสาวกอดจากคนรอบข้างไม่ว่าจะเป็นเพื่อนครูบาอาจารย์ในโรงเรียนและมหาวิทยาลัยต่างๆซึ่งบ่อยครั้งทำให้เกิดความสับสนและลำบากใจในการให้คำตอบเพราะเยาวชนเองก็ไม่ได้รู้เรื่องมิดะมากมายไม่แน่ใจว่าจะอธิบายให้คนเข้าใจสิ่งที่อาข่าเป็นและจะคัดค้านสิ่งที่ไม่ใช่ได้อย่างไรทั้งนี้เพราะคนอาข่ายังไม่มีหลักฐานทางวิชาการที่สามารถไปยืนยันได้

2.มีผลกระทบต่อทางด้านจิตใจของคนอาข่า

จากการสำรวจการรับรู้เรื่องมิดะ และลานสาวกอดผ่านเว็บ www.khonakha.com โดยกลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่อยู่ในช่วงอายุระหว่าง 13-25 ปี การศึกษาในระดับ ม.ต้น – ปริญญาโท พบว่าคนส่วนใหญ่ไม่รู้จักมิดะและลานสาวกอดมาก่อน เพิ่งจะมารู้ตอนที่เรื่องราวมิดะถูกผลิตซ้ำในรูปแบบของการ์ตูนกลางปี 2553 ทางด้านความรู้สึกพบว่าเยาวชนอาข่าตกใจมากที่สังคมภายนอกเสพข้อมูลที่ถูกสร้างให้สมจริง บริโภคเรื่องราวที่ถูกเติมแต่ง เพื่อเพิ่มอรรถรสในการอ่านและการฟัง

คนอาข่ารู้สึกเป็นตัวตลกและเป็นคนแปลกในสายตาของสังคม  เจ็บปวดที่ลักษณะของหญิงอาข่าถูกถ่ายทอดให้เป็นเพียงหญิงที่งดงามแต่เป็นได้แค่วัตถุที่สนองอารมณ์ทางเพศ  การนำเสนอข้อมูลในลักษณะนี้เป็นการลดคุณค่าและศักดิ์ศรีของหญิงอาข่า  น้ำตาตกในที่ถูกสังคมตีกรอบว่าหญิงอาข่ามีการศึกษาน้อยเมื่อเข้าไปทำงานในเมืองก็มักไปประกอบอาชีพโสเภณีเพราะไม่ต้องใช้ความรู้มากมาย

อีกทั้งเชื่อว่าหญิงอาข่านั้นใจง่าย สามารถชวนไปค้างคืนหรือลวนลามได้  เชื่อว่าเรื่องเซ็กส์เป็นเรื่องที่ทุกคนในสังคมอาข่าหมกมุ่น  ตลอดจนความเชื่อว่าเซ็กส์ไม่มีความสำคัญต่อวิถีชีวิตคนอาข่า  เด็กเยาวชนอาข่าหลายๆคนที่เข้าไปอ่านเข้าไปเห็นเรื่องราวมิดะและลานสาวกอด  หลายคนเกิดปมด้อยขึ้นกับตนเองที่เกิดมาเป็นอาข่า  หลายๆครั้งไม่กล้าเปิดใจตนเองและปกปิดฐานะที่แท้จริงของตนเองเอาไว้  เพราะกลัวว่าเมื่อคนอื่นรู้ชาติพันธุ์ของตนเองแล้วอาจเกิดการดูถูกหรือพูดจากเสียดสีแม้กระทั่งการล้อเลียนในการอยู่ร่วมกันเป็นหมู่คณะได้

เราเกิดคำถามว่าทำไมหนอ! ทำไม ไม่เคารพสิทธิมนุษยชนของเพศหญิงกันบ้าง ประเพณีไทยสอนให้รักนวลสงวนตัว  อาข่าเองก็เช่นเดียวกันผู้หญิงอาข่าถูกปลูกฝังว่าต้องรู้จักรักนวลสงวนตัว  รักษาพรหมจรรย์  หญิงสาวที่ยังมิได้คู่ครองนั้นจะปฏิบัติตนให้อยู่ในกรอบประเพณีที่ดีงามต้องสงวนตัว ใจ และกาย

3.มีผลกระทบต่อความสัมพันธ์ระหว่างคนอาข่าและคนภายนอก

อินเตอร์เน็ตถือได้ว่าเป็นอีกหนึ่งเครื่องมือที่สะท้อนความแตกต่างและหลากหลายของความคิดของคนในสังคม  เนื่องจากในโลกอินเตอร์เน็ตนั้นมีอิสระในการเข้าถึงข้อมูลและเป็นอีกหนึ่งเวทีที่ดึงดูดให้คนเข้ามาแสดงความคิดเห็นอย่างไม่มีที่สิ้นสุด  การมีมุมมองภายใต้ประเด็นที่อ่อนไหวและเปราะบางอย่างมิดะและลานสาวกอดนั้นถือได้ว่าอีกหนึ่งปัจจัยที่ส่งเสริมให้เกิดความแตกแยกและเป็นสาเหตุให้เกิดอคติซึ่งกันและกันจนส่งผลให้แสดงความคิดเห็นด้วยวาจาที่ไม่สุภาพไม่เคารพซ่งกันและกัน

ข้างล่างคือตัวอย่างประโยคที่สังคมภายนอกแสดงความคิดเห็นในกระทู้มิดะและลานสาวกอด

- ใจเย็นๆ นักคอมเม้น ชาวอาข่าไม่มีเน็ตหรอกมั๊ง เขาคงไม่เห็นคำเม้นของพวกเราหรอก

- เพลงมีเป็นสิบๆปี แล้วทำไมพวก………เพิ่งมาโวยวาย

- คนเขียนก็เสียไปแล้ว มาฟ้องอะไรตอนนี้ ไปเรียกร้องเอากับคนตาย ตามคุณจรัลแล้วกัน

- แล้วตอนเพลงนี้ออกมาหัวหน้าเผ่ายังไม่มีเทปฟังหรือ

- เพิ่งเคยได้ฟังหรือไง เพลงมันนานเป็นชาติแล้ว

คนอาข่าพยายามอธิบายชี้แจงว่าไม่ได้เป็นการเรียกร้องแต่อย่างใด  ไม่ได้มาหาคนผิดหรือให้ผู้ใดผู้หนึ่งออกมารับผิดชอบ  ครั้งนี้ไม่ใช่ครั้งแรกที่ชี้แจงอธิบาย  ในอดีตเคยพยายามบอกกล่าวทำความเข้าใจมาแล้ว  แต่ด้วยข้อจำกัดต่างๆทำให้รับรู้กันอยู่ในวงจำกัด  แต่ดูเหมือนว่าหลายท่านยังคงไม่เข้าใจในสิ่งที่คนอาข่าพยายามอธิบาย

หลายท่านยังเชื่อมั่นในความคิดตนเองและกล่าวหาคนอาข่าในทางที่เสียหายซึ่งทำให้คนอาข่าบางส่วนรู้สึกว่าสังคมไม่ยอมฟังในสิ่งที่กำลังพยายามอธิบายเลย  มองว่าไม่ยอมเปิดใจ  ไม่ยอมรับในความแตกต่างและไม่เปิดพื้นที่กับคนอาข่าได้แสดงจุดยืนได้บอกกล่าวในสิ่งที่เป็นจริงคนอาข่าจึงเกิดความรู้สึกที่ไม่ค่อยดีและมีการสร้างกลไกลป้องกันตนเองโดยบางครั้งก็แสดงด้วยคำพูดที่ไม่สุภาพ 

ในวันนี้เราไม่ได้มาเรียกร้องและมีเจตนาร้ายกับใคร  แต่มาเพื่อปรับความเข้าใจกับทุกท่านที่ยังเข้าใจผิด  เรามาเพื่อบอกว่าอะไรจริงอะไรไม่จริง  เรามาด้วยความรักษ์อาข่าด้วยใจที่ปรารถนาที่จะปกป้องเกียรติของคนอาข่า มาร้องขอศักดิ์ศรีของผู้หญิงที่พึงจะมี  เราคนอาข่าอาจแตกต่างกันในเรื่องฐานะ ภาษา และวัฒนธรรม แต่สิ่งที่คนอาข่ามีเหมือนกับทุกคนในโลกนั่นคือ ศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์  โปรดยอมรับในความแตกต่างของพวกเรา เข้าใจในสิ่งที่พวกเราเป็นมิใช่ในสิ่งที่สังคมสร้างขึ้น และยัดเหยียดให้กับเรา

อยากบอกอีกครั้งว่าเนื้อหาเกี่ยวกับมิดะและลานสาวกอดนั้นมิใช่เป็นภาพสะท้อนความเป็นจริง แต่เป็นแง่มุมที่ถูกผลิตให้เด่นขึ้นมาเพื่อดึงดูดความสนใจของผู้รับสารมากกว่า อย่าให้ความไพเราะของดนตรีเรื่องราวที่แปลกแหวกแนวนี้มาบดบังและบิดเบือนความถูกต้องที่แท้จริงเลย

สุดท้ายนี้ขอขอบพระคุณกระทรวงวัฒนธรรมและสื่อทุกแขนงที่ให้ความใส่ใจต่อปัญหาของพวกเราชาวอาข่าเพราะท่านเป็นกระบอกเสียงสำคัญทำให้คนไทยหลายคนเข้าใจพวกเรามากขึ้น

ขอบคุณสำหรับกำลังใจผ่านตัวหนังสือที่บอกให้เราเดินหน้าต่อไปเพื่อความถูกต้อง  ขอบพระคุณสำหรับทุกท่าน สำหรับท่านใดที่ยังไม่เชื่อหรือเข้าใจพวกเราในตอนนี้เราเข้าใจท่าน  เราเข้าใจว่าเป็นเรื่องยากที่จะเปลี่ยนทัศนคติในระยะเวลาอันสั้น บทเพลงมิดะเป็นเพลงอมตะที่อยู่ในใจหลายคน ซึ่งยากที่จะลืมเลือน จุดนี้เราเข้าใจพวก  เราชาวอาข่าขอแค่ว่าโปรดแยกแยะว่าเนื้อหาในเพลงนั้นเป็นเพียงจินตนาการไม่เป็นความจริง

พวกเราจะดีใจมากหากท่านฟังและเสพข้อมูลแล้วเกิดคำถามและไปศึกษาเพิ่มเติมให้หาข้อเท็จจริง  อาข่าเรายินดีบริการข้อมูลที่เป็นจริงและพร้อมที่จะแลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับท่าน  ท่านสามารถเข้าถึงข้อมูลของเราผ่านเวบไซต์ได้โดยง่ายจาก www.iamakha.com หรือจะมาศึกษากับเจ้าของวัฒนธรรมที่หมู่บ้านบนดอยของอาข่าก็ย่อมได้

เรียบเรียงโดย  ตัวแทนเยาวชนอาข่า
25/03/2554