Arhu ba, yawqha miqzaq-anr byeidee dee-e khaq dzeirzaq tiqghaq jawr-eq mae.Tiqnan-aq, aqyawvq miq zaq khaqhmr byoe-anr daeqka saevqleir-e laer maerxeer xeer-awr xeqleivq-eq mae. Khaqhmr byoe-anr leikev ngae, “hegar oev hawxeir, tiqjeiq paq javnga” laer aer-awr, oekev naeq-aer tiqpov taevq-aer japyuq ni daeqka ghae-eq mae.

Khoer nar, aqyawvq tiqghaq taevq-aer caevghovq leivq-awr, ngaq-e miqzaq xirxaw mae laer noeq-awr lavq khaq caertav ni, irkanr-anr lavqjeiq bawbaw-aer jawr lei-eq mae.

Mqcivq zanrlei ngae aqyawvq miqzaq khaqhmr pi-awr ghovqlei taqgar mawr-eq mae. Khoer ngaejawr aq yawvq khaqdzeir zaq tsawqguv ir-awr ” aqjovr-aer janr-awr khaqhmr diqsaevq nya-eq lei” laer nar haq-eq mae. “Khaqhmr Aqma kawvqlar-e laer davlar gar, tseevqsiq dae-e laer bavqleivq-eq lavqngeq nae nar maer-anr biq zaw-awr xir-eqmae” laer aer naeq-eq mae.

Khoer nar khaqdzeir zaqghaq “aq circu, aq circu. Ngaq-e khaqdeir zaq nae khaqhmr bevsaev leivq-eq nga laer puzaq daezaq deq-anr bi gurgaq ir-eq mae.

Aqyawvq tiqghaq taevq-aer khawvq khaqhmr bev saevq nya ngalaer aer-awr, “aqbawr khaqhmr” laer myanr naeq-eq mae. Ar nan aryamq khoeryamq lavq khoer mirkhanq khoer khanq-eq landuq tiqduq-anr Eerzawr zaqrma tiqmawr dovlar-awr tiqnan tsawrhaq tiqghaq kawvqsaevq dzaqluvq-e mae. “Eerzawr zawr ma hemawr-anr diqsaevq nya-e ghaq-anr mirkhanq tiqpav bi uvlanr ma” laer sanqpaq dawqbivq taq-eq mae.

Garkawv khoer gar-anr yagaq-eq tsawrhaq dawq tawvluvq irhaw-eq mae. Aerkhawvq landuq khoerduq navqdee dee-e mir nae tiqghaq-iq maq urir peeq-a. Aqbawr khaqhmr khawvq tsawr myanr dov-e tsawrhaq tiqghaq pyevq-e mir nae guv-e khawvq, maqguv-e janrgevq nae, micaer tawvma xavq-awr, ganqbavq nae irhaw-eq mae.

Lanqduq dawqpae irkev ngae, Eerzawr zawr ma khoer mawr uqduq bavqdir taq-awr jawrgar hawguv-awr, nar khanpaw-aer tsawq khovq lavq ngae, karpyawr-anr ganq tanqtov-awr, landuq-anr ga anrghae-eq naeq-aer Eerzawr zawr ma khaqmae-anr ganqnae ga tsovsaevq-eq mae.

Khoer ngaejawr, mirkhanq zaqdeq dawq tawvluvq leeqgha lar-awr, “aqbawr khaqhmr-aq neema khaq-e tiq ghaq lawhawr ngar ” laer aer-awr, “aqbawr khaqhmr Eerzawr” laer sanqpaq nae tsawr myanr yawxeevq parka heeqnaer-awr mirkhanq khawvq, tiqpav parbi uvlanr-eq mae jeir.

Credit: Dawq Siq Paer Tanr

ม้อหื่อม้อนยี้

กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้วมีสองหนุ่มพี่น้อง ผู้พี่ชื่อหม้อหื่อ ผู้น้องชื่อ ม้อนยี้ ได้อาศัยกระท่อมหลังเก่าๆ หนังหนึ่ง โดยอยู่กับพ่อ ที่แก่ชรามากแล้ว และไม่สามารถดูแลตัวเองได้ ต้องมีคนคอยป้อนข้าวป้อนน้ำหรือแม้แต่การอุจจาระปัสสาวะต้องมีคนคอยทิ้งเป็น ประจำ สองพาน้อง ม้อหื่อ ม้อนยี้ ได้ทีการพูดคุยและตกลงกันว่าบิดาผู้ให้กำเนิดเราทั้งสอง ไม่ควรฆ่าพ่อตนเอง

แม้นรู้สึกว่าคอยดูแลพ่อตนเองไม่ไหวแล้วจริงๆ ก็ตามหามพ่อไปขายดีกว่าเพื่อจะได้เงินมาจุนเจือครอบครัวบ้างทั้งสองพี่น้อง จึงได้สร้างเปลเมื่อสร้างเสร็จแล้ว จึงได้นำพ่อใส่เปลและหามไปตามทางได้ระยะหนึ่งทั้งสองรู้สึกเหนื่อยและหิวน้ำ มากจึงได้วางพ่อลงที่โคนต้นไทรนั้นได้แลเห็น นกแซว หางยาวตัวหนึ่งกำลงป้อนอาหารให้ลุกๆ ในรังของมันบนต้นไม้และพ่อได้ชี้ไปที่นกกำลังป้อนอาหารให้ลูกๆ ในรังของมันและกล่าวว่า

“ลูกม้อหื่อ ม้อนยี้ เอ๋ย วันนี้พ่อแก่ชรา ดูแลตัวเองไม่ไหวและลูกก็ดูแลพ่อไม่ไหวแล้ว และกำลังจะหามพ่อไปขายให้ดูแม่นกที่กำลังป้อนอาหารให้ลูกมันเถิดมันต้องดูแล ลูกของมันเพียงไรกว่ามันจะโต”

หลังจากที่ได้ฟัง พ่อพูดเช่นนั้น ทั้งสองจึงคิดได้ว่าเมื่อเรายังเป็นเด็กเล็กพ่อคงประคบประหงมดูแลป้อนข้าว ป้อนน้ำให้เราเช่นนี้แน่ๆ จึงเกิดความสงสารพ่อขึ้นมาอย่างจับใจ และทั้งสองจึงตัดสินใจหามพ่อกลับบ้าน  หลังจากนั้น ทั้งสองก็ได้ดูแลพ่ออย่างดีโดยจัดหาข้าวปลาอาหาร และต้มน้ำอุ่นให้อาบ เช็ดถูตามตัว และให้อยู่กับที่ภายในบ้านโดยไม่ให้ออกบ้านไปไหน

อีกหลายปีต่อมา คุณพ่อได้พูดกับลูกทั้งสองว่า “ม้อหื่อ ม้อนยี้ พ่ออยากอาบน้ำที่แม่น้ำ เพราะรู้สึกว่าเล็บมันยาวอยากจะขัดเล็บด้วย”

สองพี่น้องได้หามคุณพ่อไปท่าน้ำตามคำขอ ปล่อยคุณพ่อไว้ตามลำพังแล้วกลับมาบ้านเพื่อทำธุระอื่นๆ ทั้งสองคาดว่า พ่อคงอาบน้ำเสร็จแล้ว ได้เดินทางไปที่ท่าน้ำอีกครั้งเพื่อหามพ่อกลับบ้าน

แต่ทั้งสองตกใจเป็นอย่างยิ่ง เมื่อคุณพ่อได้อันตรธานหายไปจากท่าน้ำแห่งนั้น หาเท่าไหร่ก็หาไม่พบ ยังเศร้าโศกเสียใจแก่ทั้งสองเป็นอย่างมาก Read More »